gezicht / hoofd / nek / schouder

Cluster hoofdpijn

Wat is clusterhoofdpijn?

Clusterhoofdpijn is een zeldzame, maar wel zeer ernstige hoofdpijn die in periodes (in clusters) voorkomt en die vroeger de Hortonse Neuralgie werd genoemd.

Oorzaak

De oorzaak van clusterhoofdpijn is onbekend. Erfelijke factoren lijken een rol te spelen. Mogelijk kunnen de aanvallen worden uitgelokt door het drinken van alcoholische dranken of lage luchtdruk (vliegreizen).

Klachten/ verschijnselen

Clusterhoofdpijn komt voornamelijk voor bij mannen, in aanvallen van een ½ uur tot 3 uur, die enkele malen per dag kunnen optreden. Deze aanvallen treden op gedurende in periodes van enkele weken tot maanden (cluster). Buiten deze periode is de patiënt klachtenvrij. In enkele gevallen is er geen sprake van klachtenvrije perioden en kunnen aanvallen dagelijks optreden. De chronische vorm van clusterhoofdpijn zien we bij ongeveer 15% van de clusterhoofdpijnpatiënten, en is dus betrekkelijk zeldzaam. Tijdens een aanval is er een zeer hevige, borende pijn rondom of achter één oog. Hierbij heeft de patiënt vaak last van een rood tranend oog, verstopte neus of loopneus, zwetend voorhoofd, nauwe pupil, hangend of gezwollen ooglid. De hoofdpijn is vaak zo hevig dat de patiënt de drang krijgt om te lopen: soms slaat de patiënt letterlijk 'met zijn hoofd tegen de muur'.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Het klachtenpatroon is zó typisch dat men op basis daarvan de diagnose kan stellen. Meer onderzoek (zoals een CT-scan van de hersenen) is zelden nodig.

Wat zijn de behandelingsmogelijkheden?

Medicijnen

De behandeling van clusterhoofdpijn bestaat bijna altijd uit een combinatie van middelen die een aanval kunnen voorkomen (preventief) en middelen die een aanval behandelen. Meestal worden die door een neuroloog voorgeschreven.

Preventief

Verapamil is een van de effectiefste preventieve middelen. Andere preventieve middelen zijn Methysergide, Pizotifeen, Flunarizine, Prednison, en Lithium.

Aanvalsbehandeling

De behandeling tijdens een aanval kan zijn het inademen van zuurstof, sumatriptan-injecties (tabletten werken te langzaam).

Interventionele pijnbehandeling

Bij voorkeur aan het begin van een periode met aanvallen.