Aangezicht / Hoofd / Nek

Atlantodentaalsclerose

Definitie

Hoofdpijn in het kader van atlantodentaalsclerose valt binnen de groep van Cervicogene hoofdpijn en is een klinisch gedefinieerd hoofdpijnsyndroom voortkomend vanuit cervicale nociceptieve structuren.

Etiologie

De oorzaak van cervicogene hoofdpijn in het kader van atlantodentaalsclerose wordt veroorzaakt door een sclerose van het atlantodentale gewricht. In zeldzame gevallen ontstaat deze sclerose na een ernstige keelontsteking, waarbij de ontsteking zich uitgebreid heeft naar dit gewricht (Syndroom van Grisel).

Klachten/verschijnselen

Het zijn de hoofdpijnklachten, komende vanuit de nek, waarvoor de patiënt hulp zoekt. Anamnestisch dienen een aantal algemene vragen zoals: duur van de klachten, frequentie, lokalisatie, provocerende factoren, migraine verschijnselen, trauma, medicatie, reeds toegepaste behandelingen, familie-anamnese enzoverder, aan de orde te zijn gekomen.

De hoofpijn is meestal occipitaal gelokaliseerd en kan unilateraal en bilateraal voorkomen. De hoofdpijn kan in aanvallen komen, variërend in duur van enige uren tot enkele dagen. De duur van een aanval is onvoorspelbaar.

Klachten zoals een bewegingsbeperking van de nek, provocatie van de nek/hoofdpijn klachten door mechanische prikkels komen veel voor.

Diagnostiek

Lichamelijk onderzoek

Het lichamelijk onderzoek van de nek omvat een aantal elementen:

  1. Bewegingsonderzoek van de cervicale wervelkolom: passieve flexie, retroflexie, lateroflexie en rotatie dienen beoordeeld te worden op bewegingsbeperkingen.
  2. Segmentale palpatie van de cervicale facetgewrichten: hoog-, mid- en laag cervicaal.
  3. Beoordeling van de volgende 'drukpunten':

a. n. occipitalis major (occipitaal-temporaal gedeelde van de schedel)
b. n. occiptalis minor (aanhechting m. sternocleidomatoïdeus aan de schedel)
c. derde cervicale zenuwwortel (facetgewricht C2-C3)
d. voor, op en achter de m. trapeziusrand.

Opvallend is de zeer ernstige beweginsgbeperking in de rotatie en de rotatie in anteflexie, die meestal geheel afwezig is.

Aanvullend Somatische Diagnostiek

CT-scan van de craniocervicale overgang toont de atlantodentaalsclerose aan. Indien er aanwijzingen zijn voor 'rode vlaggen' dient men altijd nader diagnostisch onderzoek, zoals MRI, te verrichten.

Aanvullende Psychocognitieve Diagnostiek

  • RAND-36 (kwaliteit van leven)
  • VAS-Pijn (max.,min, actueel, gemiddeld/week)
  • TSK (bewegingsangst)
  • PCS (catastroferen)
  • HADS (angst en depressie)

Multidisciplinaire Behandeling

Op grond van de diagnose wordt al dan niet een somatische behandeling geïndiceerd en op basis van de bevindingen bij de aanvullende psychocognitieve diagnostiek kan een indicatie gesteld worden voor aanvullende diagnostiek dan wel voor een multidisciplinaire behandeling.

Niet-Somatische Behandelingen

Somatische behandelingen

Farmacologische behandelingen:

  • Niet-steroïdachtige anti-inflammatoire middelen (kortdurend).

Andere Behandelingen:

Interventionele pijnbehandelingen

Een algemeen aanvaarde behandelingsvorm voor cervicogene hoofdpijn is tot nu toe niet aanwezig. Dit wordt mede veroorzaakt omdat de oorzaak van de cervicogene hoofdpijn in het algemeen niet bekend is, waardoor veel behandelingen symptomatisch van aard zijn.
Tot de mogelijkheden behoren: