Morbus Bechterew (spondylitis ankylopoetica)

Definitie

M. Bechterew is een chronische, inflammatoire reumatische aandoening die zich met name sterk manifesteert in het axiale skelet, maar ook systemische klachten kan geven. Het presenteert zich karakteristiek bij jong volwassen mannen met een piek ontstaansleeftijd tussen 20-30 jaar.

Etiologie

De exacte oorzaak van m. Bechterew is tot op heden onbekend. Wel is er een sterke associatie met het HLA-B27 antigeen aangetoond. Bij ongeveer 90% van de patiënten kan dragerschap worden aangetoond tegen 8% in de gezonde populatie.

Klachten/verschijnselen

De belangrijkste klachten bij m. Bechterew zijn chronische nekklachten en rugklachten met name in de bilstreek, die voor het 40ste levensjaar geleidelijk zijn begonnen. De klachten gaan gepaard met ochtendstijfheid, verbeteren bij bewegen en houden meer dan drie maanden aan. Daarnaast is ook nachtelijke pijn, met name in het tweede deel van de nacht, een typisch verschijnsel, evenals ontsteking van het sacro-iliacale gewricht. Bij een deel van de patiënten treden benige vergroeiingen op van de wervelkolom. Bewegingsbeperkingen van zowel de cervicale, lumbale wervelkolom als de thoracale expansie zijn het gevolg.

Naast de klachten aan de wervelkolom, komen vaak ontstekingen voor van de perifere gewrichten en pijnklachten ten gevolgen van een enthesitis van bijvoorbeeld de achillespees. Ook extraspinale en extra-articulaire symptomen komen vaker voor bij patiënten met m. Bechterew zoals uveitis anterior en psoriasis.

Diagnostiek

Lichamelijk onderzoek

Voor het stellen van de diagnose m. Bechterew is een gedegen onderzoek van de wervelkolom van essentieel belang. Echter in het begin kunnen de afwijkingen zeer beperkt zijn en alleen bestaan uit een beperkte beweeglijkheid van de cervical en lumbale wervelkolom, meestal het meest uitgesproken bij hyperextensie en lateroflexie, maar treedt (later) op in alle drie de richtingen.

Bij het voortschrijden van de ziekte verstrijkt de lumbale lordose. De Schobertest kan helpen om de mate van beperking in de anteflexie van de lumbale wervelkolom te bepalen.

Naast onderzoek van de rug dient ook de nek en de thorax onderzocht te worden, evenals de heupen, schouders en perifere gewrichten. Ook dient er actief gezocht te worden naar de aanwezigheid van enthesitis en tendinitis.

Aanvullend Somatische Diagnostiek

De diagnose m. Bechterew kan vaak al worden gesteld op basis van de anamnese en het lichamelijk onderzoek. Laboratoriumonderzoek kan worden verricht om de ontstekingsparameters te bepalen. De aanwezigheid van een sacro-iliitis kan worden bevestigd door middel van beeldvormende technieken, waarbij een röntgenfoto vaak voldoende is. MRI- of CT-scan's kunnen zonodig worden verricht.

Aanvullende Psychocognitieve Diagnostiek

  • RAND-36 (kwaliteit van leven)
  • VAS-Pijn (max.,min, actueel, gemiddeld/week)
  • TSK (bewegingsangst)
  • PCS (catastroferen)
  • HADS (angst en depressie)

Multidisciplinaire Behandeling

Op grond van de diagnose wordt al dan niet een somatische behandeling geïndiceerd en op basis van de bevindingen bij de aanvullende psychocognitieve diagnostiek kan een indicatie gesteld worden voor aanvullende diagnostiek dan wel voor een multidisciplinaire behandeling.

Niet-Somatische Behandeling

Somatische behandelingen

Farmacologische behandelingen:

  • NSAID's
  • Sulfasalazine
  • Methotrexaat
  • Leflunomide
  • TNFα-remmers
  • Corticosteroïden

Andere Behandelingen: