Aangezicht / Hoofd / Nek

Glossopharyngeus Neuralgie

Definitie

Glossopharyngeus Neuralgie (GPN) is een van de craniële neuralgieën en refereert naar een neuropathisch pijnsyndroom van de negende kopzenuw.

Etiologie

De oorzaak van GPN is meestal onbekend, maar er wordt zoals bij Trigeminus Neuralgie een relatie met Multiple Sclerose gelegd. De incidentie wordt geschat op 0.8/100.000 met een piek rond de 70 tot 79 jaar. Meestal komt het aan de linker zijde voor en in 2% bilateraal.

Klachten/verschijnselen

De pijnaanvallen worden gekarakteriseerd door een zeer heftige en ondraaglijke pijn die enkele seconden tot minuten kan duren in het gebied van de achterste pharynx, de fossa tonsillaris en de basis van de tong. Dikwijls is er een uitstralende pijn naar de uitwendige gehoorgang en de nek. De aanval wordt meestal getriggerd door slikken, koude dranken, niezen, hoesten, praten of de keel schrapen.

Diagnostiek

Lichamelijk onderzoek

Algemeen lichamelijk onderzoek en neurologisch onderzoek van met name craniële zenuwen is geïndiceerd bij het uitsluiten van andere oorzaken van een secondaire GPN.

Differentiaal diagnostisch moeten intracraniële tumoren en vasculaire afwijkingen uitsloten worden. Daarnaast kunnen aandoeningen zoals Multiple Sclerose, de ziekte van Paget, tongtumoren, craniocervicale malformaties, verlengde processus stylodeus (Eagle Syndroom), en inflammatoire processen zoals Sjögren leiden tot een secondaire GPN.

Aanvullend Somatische Diagnostiek

Conventioneel röntgenonderzoek is ongeschikt. Afhankelijk van de bevindingen zal nader diagnostisch onderzoek, zoals MRI- en CT-scan verricht moet worden.

Aanvullende Psychocognitieve Diagnostiek

  • RAND-36 (kwaliteit van leven)
  • VAS-Pijn (max.,min, actueel, gemiddeld/week)
  • TSK (bewegingsangst)
  • PCS (catastroferen)
  • HADS (angst en depressie)

Multidisciplinaire Behandeling

Op grond van de diagnose wordt al dan niet een somatische behandeling geïndiceerd en op basis van de bevindingen bij de aanvullende psychocognitieve diagnostiek kan een indicatie gesteld worden voor aanvullende diagnostiek dan wel voor een multidisciplinaire behandeling.

Niet-Somatische Behandelingen

Somatische Behandelingen:

Farmacologische behandelingen:

  • Bij de medicamenteuze behandeling zijn carbamazepine en eventueel oxcarbamazepine de middelen van eerste keuze. Carbamazepine geeft ongeveer in 70% van de gevallen reductie van de pijnklachten.
  • De overige medicatie die geprobeerd kan worden zonder dat er klinische bewijzen zijn dat dit medicament effectief is zijn gabapentine, pregabaline en baclofen.