Aangezicht / Hoofd / Nek

Spanningshoofdpijn

Definitie

De naam spanningshoofdpijn is verkeerd. Het suggereert dat de oorzaak van de hoofdpijn bekend is, namelijk spanning, hetgeen vrijwel altijd onjuist is. Spanningshoofdpijn is de meest voorkomende vorm van hoofdpijn en is een soort verzamelnaam van verschillende vormen van hoofdpijn die niet op een andere manier geclassificeerd kunnen worden. Spanningshoofdpijn wordt ingedeeld in een episodische (minder dan 15 dagen per maand) en een chronische (meer dan 15 dagen per maand) vorm, al naar gelang de duur van de klachten.

Etiologie

De exacte oorzaak van spanningshoofdpijn is tot op heden niet bekend, maar is waarschijnlijk multifactorieel, waarbij een overgevoeligheid voor pijn mogelijk een belangrijke rol speelt. Erfelijke factoren lijken een rol te spelen bij chronisch dagelijkse hoofdpijn. Tevens wordt een relatie gezien met (psychische) spanningen, een verkeerde houding, overmatig gebruik van pijnstillers en moeheid. De hoofdpijn kan ook zonder duidelijke oorzaak voorkomen.

Klachten/ verschijnselen

Spanningshoofdpijn presenteert zich typisch als een bilaterale, knellende en drukkende hoofdpijn (bandgevoel). Slechts in een minderheid van de gevallen is er sprake van verhoogde spierspanning in de nek en schouderregio. De pijn is minder hevig dan bij bijvoorbeeld migraine, het dagelijks functioneren wordt doorgaans niet gehinderd. Begeleidende symptomen als misselijkheid of foto- en fonofobie worden niet gezien, evenals een verergering bij inspanning.

Diagnostiek

Lichamelijk onderzoek

Het neurologisch onderzoek laat bij patiënten met spanningshoofdpijn geen bijzonderheden zien.

Aanvullend Somatische Diagnostiek

De diagnose spanningshoofdpijn wordt gesteld op basis van de anamnese van de patiënt en wanneer de hoofdpijn niet voldoet aan andere hoofdpijndiagnosen als migraine en clusterhoofdpijn. Een hoofdpijndagboek kan helpen bij het stellen van de diagnose. Aanvullend onderzoek, bloedonderzoek of beeldvormend onderzoek om andere oorzaken van de hoofdpijn aan te tonen zijn doorgaans niet nodig.

Aanvullende Psychocognitieve Diagnostiek

  • RAND-36 (kwaliteit van leven)
  • VAS-Pijn (max.,min, actueel, gemiddeld/week)
  • TSK (bewegingsangst)
  • PCS (catastroferen)
  • HADS (angst en depressie)

Multidisciplinaire Behandeling

Op grond van de diagnose wordt al dan niet een somatische behandeling geïndiceerd en op basis van de bevindingen bij de aanvullende psychocognitieve diagnostiek kan een indicatie gesteld worden voor aanvullende diagnostiek dan wel voor een multidisciplinaire behandeling.

Niet-Somatische Behandelingen

Somatische Behandelingen

Farmacologische behandelingen:

  • Spanningshoofdpijn is een heterogene ziekte, één soort behandeling zal dan ook niet bij alle patiënten met spanningshoofpijn effectief zijn.
  • Er dient een onderscheid gemaakt te worden tussen de episodische en de chronische vorm. Voorzichtigheid is geboden bij het gebruik van pijnstillers, aangezien deze juist voor de hoofdpijnklachten kunnen zorgen.
  • Indien overmatig gebruik van pijnstillers een rol speelt, moet dit als eerste gestaakt worden. Middelen gebruikt voor de behandeling van migraine en clusterhoofdpijn zijn hier niet effectief.

Episodische variant

  • Vermijden uitlokkende factoren
  • Vermijden overmatig gebruik pijnstillers
  • Fysiotherapie

Chronische variant