Schouder / Arm

Frozen Shoulder of Capsulitis van het Glenohumerale Gewricht

Definitie

Frozen shoulder of capsulitis van het glenohumerale gewricht is een aseptische ontsteking van dit gewricht. Het is één van de schouderklachten die veelvuldig in de dagelijkse huisartsenpraktijk voorkomt.

Etiologie

De oorzaak voor het ontstaan van een frozen shoulder kan traumatisch van origine zijn, optreden in het kader van een diabetisch mellitus, na een schouderoperatie (postoperatieve capsulitis) en heeft voor een groot deel een onbekende etiologie.

Functiestoornissen van de cervicale wervelkolom en cervicothoracale overgang kunnen een rol spelen in het klinisch beeld. Het is dan ook van groot belang naast het onderzoek van de schouderfunctie ook de cervicale wervelkolom in het onderzoek te betrekken.

Klachten/Verschijnselen

Het natuurlijk beloop van een ongecompliceerde frozen shoulder is die van een self-limiting disease waarbij het grootste deel van de patiënten volledig hertstelt.

In de eerste fase van 2 - 9 maanden staat de pijn op de voorgrond, in de tweede fase van 4 - 12 maanden staat de bewegingsbeperking meer op de voorgrond dan de pijn en in de laatste fase van 5 - 24 maanden treedt er geleidelijk een herstel op

Het klachtenpatroon wordt gekenmerkt door schouderpijn die bij elke belasting toeneemt. Daarnaast wijzen nachtelijke pijn en de onmogelijkheid om op de aangedane zijde te slapen in de richting van ontstekingsverschijnselen.

De lokalisatie en het uitstralingspatroon van de pijn kunnen aanwijzingen geven of men met een primaire aandoening van de schouder te maken heeft of dat een oorzaak buiten schouder aanwezig is. Met name bij niet-traumatische schouderklachten waarbij een afwijkend natuurlijk beloop is moeten andere ernstige aandoeningen worden uitgevraagd zoals gewrichtsklachten elders, koorts, malaise, gewichtsverlies, dyspnoe, angina pectoris. Met name een pancoasttumor moet worden uitgesloten. De bevindingen bij het schouderonderzoek zijn hierbij van groot belang.

Diagnostiek

Onderzoek Schouderklachten bij een frozen shoulder

Voor het onderzoek van schouderklachten zijn drie schoudertesten van belang: de actieve en passieve schouderabductie, de actieve en passieve schouderexorotatie en de actieve en passieve horizontale schouderadductie. Met deze drie testen kan men de belangrijkste schouderpathologie, die zich meestal uit in een brachialgie, vaststellen. Daarnaast is het belang de passieve schouderabductie ook in een geëxoroteerde arm uit te voeren, waarbij de abductie zoveel mogelijk in het frontale vlak wordt uitgevoerd.

De meest kenmerkende actieve en passieve bewegingsbeperking is de ernstige tot afwezige exorotatie.

 

Aandoening

Passieve Exorotatiebeperking

Actieve Abductiebeperking
in
Neutral Positie Arm

Passieve Abductiebeperking
in
Exorotatie Positie Arm

Passieve Horizontale Abductiebeperking

Arthrosis/Arthritis Glenohumeraal Gewricht

+++

+++

+++

+

Capsulitis Glenohumeraal Gewricht

+++

+++

+++

+

Aanvullend Somatische Diagnostiek

In de beginfase zijn bij ongecompliceerde schouderklachten beeldvorming en laboratorium onderzoek niet geïndiceerd.

Bij verdenking op een systeemaandoening of andere ernstige aandoening zal bij persisterende schouderklachten aanvullend bloedonderzoek moeten worden verricht (CRP, Hb, BSE, rheumafactoren).

Bij langdurig aanblijven van de schouderklachten zijn röntgenfoto's, echografie en MRI- onderzoek geïndiceerd.

Een botscan is geïndiceerd bij vermoeden van klachten op basis van metastase of primaire tumor.

Behandeling

Somatische behandelingen

Farmacologische behandelingen:

Andere Behandelingen

Interventionele Pijnbehandeling