Cervicogene hoofdpijn
Cervicogene hoofdpijn is een secundaire hoofdpijn die vaak aan 1 zijde voorkomt. De pijn start in de nek en straalt uit richting het voorhoofd. De oorzaak zit mogelijk in cervicale structuren (zoals facetgewrichten, intervertebrale discus, spieren, fascie, ligamenten, het atlantoaxiale gewricht en het atlanto-occipitale gewricht). De incidentie varieert tussen 4,1 en 20%.
Achtergrondinformatie
Klinisch is er veel overlap met een occipitalis neuralgie. Door overlap in cervicale structuren met de nu
Anamnese
De patiënt klaagt meestal over eenzijdige hoofdpijn die begint in de nek, hoewel beiderzijds ook voorkomt. De pijn is vaak zeurend en kan uitstralen richitng het aangezicht. De klachten kunnen spontaan ontstaan of na (herhaaldelijke) trauma's. Pijn in de nek en bewerkte beweeglijkheid van de nek komen vaak voor. Misselijkheid, braken, foto- en fonofobie kunnen voorkomen, waardoor er veel gelijkenis kan zijn met migraine. Deze klachten zijn in cervicogene hoofdpijn echter minder vaak voorkomend.
Lichamelijk onderzoek
Bij lichamelijk onderzoek wordt o.a. de range of motion van de nek getest. Segmentale palpatie van de facetgewichten kan helpen om de betrokken niveau's te identificeren. Eventueel kan aanvullend onderzoek worden gedaan gericht op een andere differentiaal diagnose.
Aanvullend onderzoek
Beeldvorming heeft een zeer beperkte meerwaarde. Er is geen correlatie met de ernst van degeneratie t.o.v. de ernst van klachten. Beeldvorming is met name gericht op het uitsluiten van rode vlaggen of voorafgaand aan een interventie. Een proefblok kan overwogen worden, maar een vals positief blok komt voor.
Differentiaal diagnose
- Maligniteit
- Fracturen
- Cervicale spondylosis
- Osteochondritis
- Rheumatoïde artritis
- Sinus trombose
- Arnold-Chiari malformatie
- Andere soorten hoofdpijn, zoals:
- Migraine zonder aura
- Spanningshoofdpijn
- Clusterhoofdpijn
- Hemicrania continua
- Chronische paroxysmale hemicranias
- Medicatieovergebruikshoofdpijn
- Postherpetische neuralgie in het gebied van C2
Behandelopties
Conservatieve behandeling
In aanloop naar de polikliniek pijngeneeskunde kan worden gestart met conservatieve behandeling
- Pijneducatie
- Fysiotherapie (gericht op spierspanning en houding)
- Pijnmedicatie volgens de WHO ladder. Cave overgebruik!
- Opioïden zijn niet geïndiceerd.
- TENS
Interventionele behandelingen
- Radiofrequente behandeling van de cervicale facetten
- PRF behandeling van de segmentale zenuwen
- Indien differentiaal diagnostisch wordt gedacht aan een occipitalis neuralgie, kan hier een lokale injectie worden gegeven. Bij goed effect kan hier een PRF behandeling worden aangeboden.
Bronnen
- Update of evidence based interventional pain medicine according to clinical diagnosis: Cervicogenic headache and occipital neuralgia; Lefel et al; 2024