Wat is pijn

Waarom heb ik pijn?

Om hier antwoord op te geven, is het belangrijk pijn wat beter te begrijpen.  Pijn is in de eerste plaats een signaal dat er ergens in uw lichaam een beschadiging is opgetreden. Dat leidt tot een reactie die moet voorkomen dat de beschadiging erger wordt.  Dit signaal wordt doorgegeven aan de hersenen. In de hersenen wordt bekeken of er een reactie moet plaatsvinden en worden er emoties gekoppeld aan de pijn. Kort gezegd: Als je je hand verbrandt, trek je hem snel terug. Soms kun je je hierbij boos of verdrietig gaan voelen door de betekenis die de hersenen aan de pijn geven. Het voelen van pijn is dus niet alleen maar het doorgeven van een pijnsignaal, maar pijn heeft ook te maken met emoties en gedachten. Dit wordt ‘pijnbeleving’ genoemd. Pijn is dus persoonlijk!

Acute en chronische pijn

• Acute pijn is pijn die plotseling optreedt, bijvoorbeeld bij een trauma zoals direct na het verstuiken van een enkel. De oorzaak is hier meestal duidelijk.
   
• Chronische pijn is vaak ingewikkelder. Deze pijn bestaat al wat langer, vaak langer dan drie maanden. Soms is een duidelijke oorzaak te vinden, zoals gewrichtsontstekingen bij reuma, maar vaak is de oorzaak niet (meer) te achterhalen. De pijn is dan een eigen leven gaan leiden. Het pijnsysteem is gevoeliger geworden. Dit noemen we sensitisatie. Chronische pijn kan gepaard gaan met vermindering van kwaliteit van leven. Ook kan het zorgen voor andere klachten als angst en depressie.

Verschillende soorten pijn

Pijn kan worden onderverdeeld in verschillende soorten pijn. De reden dat er pijn bestaat, is hierbij anders. 

• Nociceptieve pijn
  • Deze pijn ontstaat op het moment dat er (dreigende) weefselschade optreedt, bijvoorbeeld bij verzwikken van een enkel, het breken van een arm of na een operatie.
• Neuropatische pijn
  • Deze pijn wordt veroorzaakt door een beschadiging van het zenuwstelsel of een afwijkende functie hiervan. Er kan sprake zijn van heftige aanvalsgewijze pijn (schietende pijn). Het word o.a. gezien bij mensen met suikerziekte (diabetische polyneuropathie) of na beschadiging van een zenuw (mononeuropathie).
• Nociplastische pijn
  • Hierbij is er geen weefselschade, geen schade aan de zenuw, maar is er een verandering in de waarneming van pijn door het zenuwstelsel. 

Naast deze soorten pijn worden soms nog andere oorzaken van pijn apart benoemd, zoals:

• Vasculaire pijn
  • Vasculaire pijn ontstaat op het moment dat lichaamsweefsel onvoldoende zuurstof krijgt ten gevolge van een afgenomen of verstoorde bloedsomloop. Een voorbeeld van vasculaire pijn is de beenpijn die bij patiënten met vaatvernauwingen tijdens het lopen ontstaat (claudicatio intermittens).
• Viscerale pijn
  • Pijn veroorzaakt door inwendige organen zoals de blinde darm of alvleesklier. Vaak is minder goed aan te geven waar deze pijn zit, omdat het minder duidelijk voelt (diffuus).
• Oncologische pijn
  • Oncologische pijn is, zoals het woord 'oncologisch' al zegt, een pijn die ontstaat bij kanker. Dit ontstaat wanneer de tumor in de weefsels en of in de zenuwen doorgroeit, dan kunnen deze beschadigen.

Het onderstaande informatiefilmpje geeft uitleg over pijn (bron: Spieracademie Nederland). Meer informatie kunt u ook u via de blauwe links in de tekst of via het menu aan de linkerzijde van het beeldscherm vinden.

Belangrijke feiten om te weten

1. De enige manier om te weten of iemand pijn heeft, is als die persoon het zelf vertelt.
2. Een goede zorgverlener zal je pijn nooit zomaar in twijfel trekken. Hij of zij helpt je juist om de pijn beter te begrijpen.
3. Begrip van pijn is belangrijk. Als je het gevoel hebt dat je niet serieus genomen wordt, kan dat de pijn zelfs erger maken.
4. Pijn is niet alleen lichamelijk. Dingen zoals stress, zorgen of negatieve gedachten kunnen de pijn versterken.
5. Dat is goed nieuws: je kunt zélf invloed hebben op je pijn door bijvoorbeeld anders met stress of angst om te gaan.