Pijn door de lumbale facetten
Pijn door de lumbale facetten kan ontstaan diverse geïnneveerde structuren die betrokken zijn bij het gewricht. Diagnose en behandeling is tot op heden controversieel. De prevalentie wisselt afhankelijk van de gebruikte criteria.
Bij wens tot beoordeling van een patiënt met lage rugklachten mag de patiënt verwezen worden naar de stadspoli spine
Achtergrondinformatie
De lumbale facetten stabiliseren de lumbale wervelkolom en beschermen tegen rotatie (hogere niveau's) en flexie naar voren (lagere niveau's). De lumbale facetten worden vermoedelijk door het betrokken niveau en het niveau daarboven geïnnerveerd door de medial branch van de ramus dorsalis. De lumbale facetten zijn gevoelig voor degeneratie.
Anamnese
Naast de anamnese betreffende de pijn is het belangrijk aandacht te hebben voor het totale biopsychosociale model. Daarnaast is screenen of rode vlaggen zoals trauma, maligniteiten, infectie of andere pathologie essentieel. De meestvoorkomende klacht is uni- of bilaterale lage rugpijn. De pijn kan uitstralen richting flank, heup, lies en dijbeen. Uitstraling verder dan de knie is atypisch voor lumbale facetklachten. Luxerende momenten zijn vaak extensie, flexie, rotatie of bergop lopen. Statische posities verergeren de klachten of lange periodes van inactiviteit.
Lichamelijk onderzoek
Bij lichamelijk onderzoek is het belangrijk rode vlaggen uit te sluiten. Er is geen gouden standaard t.a.v. bevestiging van de diagnose. Paraspinale drukpijn heeft een zwakke associatie met een positief resultaat na een RF behandeling.
Aanvullend onderzoek
Beeldvorming is van belang om rode vlaggen uit te sluiten. Er is geen goede correlatie tussen de mate van slijtage en de klachten. Degeneratie komt op oudere leeftijd vaak voor zonder symptomen. De vorm van beeldvorming (röntgen, CT-scan, MRI-scan, Bot scintigrafie, SPECT) hangt af van de vraagstelling.
Differentiaal diagnose
- Maligniteit
- Compressie fractuur
- Spinale infectie
- Myofasciale pijn
- Ligamentair letsel
- Discogene lage rugpijn
- Lumboradiculair syndroom
- SI gerelateerde klachten
- Heup pathologie
- Inflammatoire aandoeningen (Reumatoïde artritis, ankyloserende spondylitis)
Behandelopties
Conservatieve behandeling
Conservatieve therapie wordt minimaal 3 maanden aanbevolen.
- Pijneducatie
- Medicamenteus volgens de WHO pijnladder. Er is geen plaats voor behandeling met opioïden
- fysiotherapie met oefentherapie
- Pijnrevalidatie via revalidatiegeneeskunde
Interventionele behandelingen
- RF behandeling van de lumbale facetten. Deze behandeling is in Nederland niet vergoed door de zorgverzekeraars en kan niet worden aangeboden binnen het MUMC.
Bronnen
- Update of evidence based interventional pain medicine according to clinical diagnosis: Pain origanting from the lumbar facet joints; Van den Heuvel et al; 2023