Occipitalis neuralgie
Bij occipitalis neuralgie is er pijn in het gebied van de greater occipital nerve, de lesser occipital nerve of de third occipital nerve. De incidentie wordt rond de 3,2 % gerapporteerd.
De oorzaak van een occipitalis neuralgie kan idiopatisch of secundair zijn. Secundaire oorzaken zijn o.a. door trauma, compressie van de zenuwwortel door degeneratie, neuroomformatie, giant cell artritis of een tumor. Idiopatisch is het meest voorkomend. De incidentie piekt tussen 60 en 69 jaar en het komt iets vaker voor bij vrouwen.
Anamnese
De pijn kan zowel unilateraal als bilateraal voorkomen en wordt vaak omschreven als een schietende of stekende pijn in de distributie van de greater, lesser of third occipital nerve. Er kan een doof gevoel of dysesthesie aanwezig zijn. De pijn kan frontaal, orbitaal of temporaal uitstralen en soms gepaard gaan met duizeligheid, slecht zicht, oculaire pijn, misselijkheid, tinnitus en een verstopte neus.
Lichamelijk onderzoek
Bij lichamelijk onderzoek wordt gekeken naar de range of motion van de nek. Drukpunten hebben een onduidelijke meerwaarde in kader van diagnostische waarde, maar kunnen wel richting geven in het onderzoek. Eventueel kunnen gevoelsstoornissen binnen de innervatiegebieden worden vastgesteld. Aandacht voor mogelijke rode vlaggen blijft belangrijk.
Aanvullend onderzoek
Beeldvorming heeft alleen meerwaarde in uitsluiten van rode vlaggen. Er is geen correlatie met de ernst van degeneratie en de klachten. Een echografische verdikking van de zenuw zou mogelijk een rol kunnen spelen in het stellen van de diagnose. Een diagnostisch blok kan een vals-negatief effect geven, waarbij kleine volumina al overloop geven naar andere zenuwen.
Differentiaal diagnose
- Maligniteit
- Fracturen
- Cervicale spondylosis
- Osteochondritis
- Rheumatoïde artritis
- Sinus trombose
- Arnold-Chiari malformatie
- Andere soorten hoofdpijn, zoals:
- Migraine zonder aura
- Spanningshoofdpijn
- Clusterhoofdpijn
- Hemicrania continua
- Chronische paroxysmale hemicranias
- Medicatieovergebruikshoofdpijn
- Postherpetische neuralgie in het gebied van C2
Behandelopties
Conservatieve behandeling
In aanloop naar de polikliniek pijngeneeskunde kan worden gestart met conservatieve behandeling
- Pijneducatie
- Fysiotherapie (gericht op spierspanning en houding)
- Pijnmedicatie volgens de WHO ladder. Cave overgebruik!
- Opioïden zijn niet geïndiceerd.
- TENS
Interventionele behandelingen
- Lokale injectie van de greater of lesser occipital nerve
- PRF van de greater of lesses occipital nerve
- Neurostimulatie (onderzoeksverband)
Bronnen
- Update of evidence based interventional pain medicine according to clinical diagnosis: Cervicogenic headache and occipital neuralgia; Lefel et al; 2024