Sacroiliacale gewrichtspijn
Het SI gewricht kan betrokken zijn bij klachten van de lage rug. Het is belangrijk de klacht te herkennen en waar mogelijk behandeling in te zetten.
Achtergrond informatie
Bij SI-gerelateerde klachten is er pijn ter hoogte van het SI gewricht die reproduceerbaar is middels diverse provocatietesten. De pijn wordt verminderd bij een diagnostische blokkade, wat de diagnose kan ondersteunen. De prevalentie varieert tussen 15 en 30%. Het SI gewricht verbindt het sacrum met het os ilium. Het gewricht wordt omgeven door een uitgebreid netwerk aan ligamenten. Hoewel er veel spieren aanwezig zijn in de omgeving van het SI gewricht, zijn er geen spieren voor de manipulatie voor het SI gewricht. De spieren hebben wel invloed op de stabiliteit van het gewricht. SI pijn kan worden onderverdeeld in:
- Intra-articulaire oorzaken (infectie, artritis, spondyloarthropathie, maligniteiten)
- Extra-articulaire oorzaken (enthesopathie, fracturen, ligament letsels en myofasciale letsels)
Vaak is het moeilijk om één specifieke oorzaak aan te wijzen. Risicofactoren voor de klachten zijn o.a:
- Beenlengte verschil
- Abnormaal looppatroon
- Trauma
- Scoliose
- Lumbale operatieve fusie
- Hevige inspanning
- Obesitas
- Zwangerschap
Anamnese
De pijn is meestal gluteaal gelokaliseerd onder het niveau van L5 ter hoogte van de posterieure elementen van het SI gewricht. Uitstraling kan worden waargenomen in diverse gebieden, zoals: hoog of laag lumbaal, de lies of zelfs abdominaal. Luxerende en verzachtende factoren kunnen verschillen en komen niet eenduidig naar voren in de literatuur.
Lichamelijk onderzoek
Hoewel er geen test als gouden standaard kan worden aanbevolen, heeft de combinatie van diverse testen wel meerwaarde in het stellen van de diagnose. Mogelijke testen zijn o.a.:
- De Fortin's finger test
- Compression test
- Thigh thrust test
- Distraction test
- Patrick's sign
- Gaenslen's test
- Gillet test
Aanvullend onderzoek
Aanvullende beeldvorming is alleen relevant bij de aanwezigheid van rode vlaggen. Beeldvorming in het kader van de diagnose is niet bijdragend omdat degeneratieve afwijkingen ook gezien worden bij asymptomatische patiënten. Bij verdenking sacroiliitis is een MRI scan de eerste keuze. Een diagnostisch blok kan overwogen worden, maar kan vals-positief en vals-negatief zijn.
Differentiaal diagnose
- Spondyloarthropathie of axiale spondyloartritis
- < 45 jaar
- Betrokkenheid van andere gewrichten en inflammatie op beeldvorming
- Eventueel begeleidende symptomen als uveitis, psoriasis en IBS
- Verhoogd CRP
- Lumbale facetklachten
- Lumbaal radiculair syndroom
- Pijn ten gevolge van aandoening van de heup
- Endometriose
- Myofasciale pijn
- Piriformis syndroom
- Entrapment van de clunealis zenuwen
Behandelopties
Conservatieve behandeling
In aanloop naar de poli pijngeneeskunde kan al gestart worden met conservatieve therapie:
- Fysiotherapie gericht op de onderliggende oorzaak (oefentherapie, houdingcotrole en eventueel manipulatie)
- Medicamenteus kan pijnstilling overwogen worden, hoewel dit niet specifiek onderzocht is voor patiënten met SI gerelateerde klachten
- Eventueel behandeling van een onderliggende oorzaak (bijvoorbeeld bij ankyloserende sponylitis)
Interventionele behandelingen
- Een diagnostische blokkade in het kader van het stellen van de diagnose kan pijnverlichting geven. Het effect is echter vaak tijdelijk en herhaling is niet mogelijk.
- Radiofrequente behandeling van de zenuwen naar het SI gewricht. Deze behandeling wordt momenteel niet vergoed door de zorgverzekeraar en kan binnen het MUMC niet worden aangeboden.
- In uitzonderlijke gevallen kan een operatie overwogen worden.
Bronnen
- Richtlijn 'Wervelkolomgerelateerde pijnklachten lage rug', Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA)
- Update of evidence based interventional pain medicine according to clinical diagnosis: Sacroilicac joint pain; Szadek et al; 2023